Lekker (lokaal) koken

Bijzonder brein | De Kippenjongen

Afgelopen vrijdag ging mijn VrijMiSong over een presentatie van Margriet Sitskoorn. Zij vertelde over veranderingen van het brein. Kleine veranderingen, maar ook extreme gevallen. Zo gaf ze een verklaring voor fantoompijn. Dat je hersenen zijn opgebouwd in een soort zones: elke zone een lichaamsdeel. Knijpt iemand in mijn arm, dan geven mijn hersenen het signaal door en voel ik daadwerkelijk de pijn in mijn arm. Zou mijn arm ooit geamputeerd worden, dan neemt de naastgelegen zone in de hersenen de taak van de “arm-zone” over. Het kan dan bijvoorbeeld zijn dat iemand in mijn wang knijpt en ik die pijn dan niet alleen in wang voel…maar ook in mijn – niet meer bestaande – arm. Ofwel: fantoompijn. Wanneer een bepaald deel van de hersenen niet meer geprikkeld wordt, neemt een ander deel dit gebied over. Interessant gegeven!

Margriet Sitskoorn gaf een extreem voorbeeld uit de echte wereld: Sujit Kumar. Helaas startte het filmpje dat ze wilde tonen niet. Eenmaal thuis heb ik het alsnog opgezocht. Nieuwsgierig na wat Margriet al had verteld. Dit verhaal geeft de complexiteit van onze hersenen weer. Hoe bizar!

Het verhaal van Sujit, uit het dagboek van Elisabeth Clayton (de vrouw die hem vond):

Hij zag er verwilderd en ziek uit. De aanblik was hoogst ongemakkelijk en confronterend. Hij zat op een oud ziekenhuisbed waar een vieze plastic matras op lag. De jongen was aan de muur gebonden met een stuk bedlinnen. Dit ‘touw’ was twee meter lang en gaf de jongen een zeer beperkte bewegingsruimte. Een blik was, naast het bed, het enige andere voorwerp in de kamer. Een verzorgster vertelde dat de jongen hier soms als een idioot mee heen en weer schudde, ongetwijfeld uit verveling.

Sujit werd namelijk vanaf zeer jonge leeftijd ernstig mishandeld. Mensen vertelden dat hij als kind met een koevoet geslagen werd, van de trap werd gegooid en dat hij van jongs af aan in een kippenhok werd opgesloten. Meerdere mensen, onder wie de buren, wisten hiervan, maar niemand had het nodig gevonden om in te grijpen. Een buurman had hem af en toe uit medelijden wat afval gevoerd.

Jarenlang was het kippenhok de enige stabiele omgeving die Sujit kende. Hij leerde, zoals alle kinderen doen, door imitatie. Zijn voorbeelden waren kippen, en daarom gedroeg hij zich als een kip. Hij hopte rond als een kip, hield zijn handen gevouwen als klauwen en fladderde met zijn armen. Hij pikte naar zijn voedsel, kukelde als een haan en nestelde zich op de vloeg als hij ging slapen.

In 1979, toen hij acht jaar oud was en al zeker meer dan zes jaar zat opgesloten in het kippenhok, werd Sujit door hulpverleners gevonden. Hij werd naar het bejaardenhuis gebracht, waar hij door zijn vreemde gedrag en agressieve uitbarstingen onhanteerbaar bleek. Vervolgens werd hij aan een touw aan de muur vastgebonden en moest hij genoegen nemen met een leefruimte met een straal van twee meter. Tweeëntwintig jaar lang.

Doordat Sujit geen ander referentiekader had dan die kippen, gedroeg hij zich ook als een kip. Sujit heeft nooit leren praten. Dat duidt erop dat op een gegeven moment waarschijnlijk bepaalde functies van de hersenen definitief vervangen zijn door andere functies. Onherstelbaar.

Hoe extreem dit geval ook is, het bewijst wel hoe belangrijk het is kinderen op alle fronten te stimuleren. Laat ze ontdekken en ontwikkelen. Geen hokjes, geen pressie. Wees kind, leer en kies zelf wat het beste bij je past.

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: